Mindset en gedrag positief veranderen: zo doe je dat

This post is also available in: Español (Spaans)

Je wilt daadwerkelijk gezond eten en leven, maar het lukt je niet. Je wilt meer vrije tijd en minder bezig zijn met je werk. Vaker naar de sportschool. Waarom is het zo lastig om je gedrag te veranderen, terwijl je wel gemotiveerd bent om je doelen te behalen? Om dit te kunnen begrijpen moet je eerst leren hoe het systeem genaamd je brein werkt. Vervolgens hoe je hersenen zo kunt programmeren dat je wel de doelen haalt die je wilt behalen.

Zo werkt je brein

Ons brein heeft net zoveel hersencellen als er sterren zijn in het melkwegstelsen. En ze staan allemaal in dienst van 1 ding: ervoor zorgen dat je als mens overleeft. Pieker je over een presentatie die je moet geven, of over een rimpel op je voorhoofd? Perfect, want dan werkt je brein precies zoals het moet. Is het leuk om te piekeren? Nee, maar het doel van je brein is niet om jou gelukkig te maken, maar om je te behoeden voor gevaar. Dat is het belangrijkste en het eerste wat je moet weten als je je mindset en gedrag positief wilt veranderen.

Ons brein bestaat uit 3 delen:

  1. het reptielenbrein, de oudste laag waarin de primaire overlevingsmechanismen worden geregeld zoals ademhaling en lichaamstemperatuur;
  2. het zoogdierenbrein, deze laag is verder ontwikkeld en regelt een deel van het geheugen, de persoonlijkheid en onbewuste processen zoals emoties. Het is nog een instinctief deel van het brein, waar onze vecht-vlucht-verstar-reactie wordt beheerst;
  3. de neocortex, de jongste en meest ontwikkelde laag van het brein waar we rationeel redeneren en informatie verwerken en plannen maken.

Twee denksystemen van je brein


Waarom denken we snel dat knappe mensen competenter zijn dan anderen? Deze irrationele gedachte wordt gevormd in ons zoogdierenbrein, een instinctief deel van onze hersenen, dat zeer snel oordeelt. Hoe verstandig wij onszelf ook vinden, een zeer groot deel van onze gedachtes komt uit dit deel van de hersenen. Daardoor zijn we allemaal irrationeler zij dan we denken. We kunnen de manier waarop de 3 hersengebieden werken samenvatten in 2 denksystemen hebben: een snelle, intuïtieve manier en een langzame, weloverwogen manier. 

Systeem 1: emotioneel en irrationeel

Dit is ons irrationele systeem, is de automatische piloot die vaak onbewust te werk gaat. Dit systeem kan ervoor zorgen dat je iemand na 1 seconde al denkt compleet te begrijpen, begint te schreeuwen als je je teen stoot of per ongeluk op een verjaardag een groot stuk taart met veel suiker eet terwijl je suiker uit je dieet wilde halen. Een mooi voorbeeld van systeem 1 in actie wordt zichtbaar in de Marshmellow Test.

Weet je wie hun hele leven op hun emoties baseren? Kinderen van drie. En honden. En weet je wat kinderen en honden van drie ook doen? Op het tapijt schijten.

Mark Manson, The Art of Not Giving a Fuck

Systeem 2 : verstandig en rationeel

Dit is ons rationele systeem die vaak langzame en weloverwogen beslissingen neemt. Als we te werk gaan vanuit dit systeem maken we bewustere keuzes, denken we langer na. Zodat we niet plotseling in schreeuwen uitbarsten en bewust ‘nee’ zeggen tegen het taartje. Kortom: een systeem waarin we ons verstand gebruiken.

Positieve mindset

Je raad het al: als je je gedrag wilt veranderen, dan is het nodig om je verstandige en rationele systeem beter te ontwikkelen, en je neocortex. Je intuïtieve hersendeel blijf je zeker nog gebruiken, maar je kunt hierdoor irreële gedachtes die je niet gelukkig maken sneller naar de achtergrond drukken.

Een aantal tips hiervoor:

1. Zelfbeheersing trainen

Start met het trainen van je vermogen om jezelf te beheersen. Door weerstand te bieden aan verleidingen in het nu om lange termijn doelen te bereiken. Hierdoor kan elke dag weer een nieuwe 1 januari zijn, een dag waarop je je voornemens waarmaakt en bewust keuzes bewust, bijvoorbeeld voor alleen gezond eten.

2. Onbewuste gedachtes leren herkennen

Weet jij wat jouw voorkeursstijl is in jouw gedrag? Deze wordt gevormd door ouderboodschappen uit je jeugd, gedrag waarvoor je beloond of gestraft bent. Boodschappen opgeslagen in het onderbewuste, maar waar je trouw aan bent omdat je anders bang bent dat zich een doemscenario afspeelt. Vooral onder druk ga je naar vertrouwd gedrag (scriptgedrag). Mensen willen graag hun scriptgedrag blijven rechtvaardigen en de wereld daaraan passend maken, in plaats van actie ondernemen om het gedrag te veranderen.

Welke boodschap herken jij uit je jeugd?

  • wees perfect
  • wees sterk
  • doe je best
  • doe (de ander) een plezier
  • schiet op

Als je weet wat je natuurlijke, onbewuste gedrag is, dan kun je jezelf vertellen dat het ook anders kan, bijvoorbeeld zo:

  • wees perfect: je bent goed zoals je bent
  • wees sterk: wees open, uit je behoeften
  • doe je best: doe het maar
  • doe de ander een plezier: doe jezelf een plezier
  • schiet op: doe het in je eigen tempo

3. Neocortex trainen door te mediteren

Mediteren heeft vele voordelen, maar in het licht van dit artikel wil ik graag noemen dat regelmatig mediteren de grootte van je neocortex, en dus je bewuste reacties, positief kan veranderen. Dat blijkt uit onderzoek waarbij wetenschappers 600 mensen in 3 groepen verdeelden. Elke groep beoefende een ander soort meditatie, 30 minuten per dag, 6 dagen per week, 3 maanden lang. De eerste groep deed aan mindfulnessmeditatie en bij deze groep werd de prefrontale cortex (een deel van de neocortex) vergroot. En dat is gunstig voor de werking van systeem 2: het verstandige, rationele systeem.

Op SoChicken lees je waar dagelijkse meditatie nog meer bij kan helpen.

4. Zet je angsten om in iets positiefs

Gedachten kunnen bepalen hoe jij je voelt. Als je bijvoorbeeld vaak denkt ‘dat kan ik niet’ of ‘het zal wel fout gaan’ dan is de kans groot dat het inderdaad fout zal gaan.

Wat zijn jouw angsten? Schrijf ze eens op, zodat je deze angsten kunt omschrijven tot iets positiefs. Deze positieve zinnen worden ook wel positieve affirmaties genoemd.

Met positieve affirmaties pak je de de controle terug over je gedachten. Je herhaalt bewust een bepaald zinnetje een aantal keren voor jezelf, om het op die manier als het ware te ‘installeren’ in je brein. Het zijn een soort matras. Als je dit vaak genoeg doet, wordt een positieve affirmatie op een gegeven moment onderdeel van je automatische gedachten. Je hebt dan dus een positieve gedachte geïnstalleerd in je onderbewuste waardoor je automatisch gaat handelen naar deze gedachte. Net zoals je dat vaak bij negatieve gedachten doet.

Lees op Happywithyoga meer over positieve affirmaties.

Omring jezelf met positieve affirmaties: plak post its op de toilletdeur, koelkast en lees dagelijks een aantal positieve affirmaties door opgeschreven in je noteboek

Bronnen gebruikt voor dit artikel:

Ons onfeilbaar denken – Kahneman | Happy life 365 | SoChicken